Czy dzieci mogą być asertywne? O nadgrzeczności i nadasertywności

Ta pozycja to niemałe zaskoczenie. Jest to bowiem pierwsza przeznaczona dla dzieci książka w formie podręcznika do asertywności, jaka wpadła mi w ręce. I wprost odpowiada na pytanie, które pojawia się zaraz na początku książki “czy dzieci mogą być asertywne?”.

Grzeczna niegrzeczność czyli sposób na nadymki-drażliwce

Rzecz dzieje się w fantastycznej krainie Filajków. Wyglądem trochę  się od nas różnią, ale sporo elementów tego świata jest podobnych do naszego. Ich nazwy są jednak zupełnie inne. Na przykład szkoła to po ichniemu „rozwijałka”, dzieci uczą się nie w klasach, a w “bawilonach”, pod opieką “uczybajka” lub “uczybajki”, a nie nauczycieli. Te nazwy bardzo mi się spodobały.

Fabuła

Bohaterką jest Fiszka, która ma mamę, tatę i młodszego brata. Razem z tatą wybierają się na tradycyjną wyprawę Filajków i dziewczynka trochę się obawia, czy będzie wystarczająco grzeczna, bo ciągle przytrafiają się jej jakieś wpadki. Zazwyczaj rodzice nie podchodzą do tych zdarzeń ze zrozumieniem, więc rodzinna atmosfera się psuje. Fiszka określana jest mianem uparciucha i… „nadasertywnej”. W kolejnych rozdziałach dziewczynce przydarzają się różne sytuacje, które dają jej do myślenia. Nie tylko ze względu na to, że nie rozumie reakcji obcych dorosłych, ale także dlatego, że własny ojciec nigdy nie staje po jej stronie. Na miejscu Fiszka spotyka się ze swoim kuzynem Gzymsem, który z kolei jest urzekająco miły i grzeczny. Do tego stopnia, że nie potrafi powiedzieć wujkowi, że smakołyki, którymi jest częstowany, mu szkodzą. Oczywiście nie chce zrobić mu przykrości. W rezultacie przysmak się marnuje, a przykro robi się wszystkim. Dzieci przeżywają kilka przygód, w czasie których Fiszka dostaje się pod władzę Grzecznicha i wreszcie staje się idealnie grzeczna i posłuszna. Tata nie jest jednak zadowolony z takiego obrotu sprawy. Nie wdając się w szczegóły, zdradzę tylko, że pod koniec opowieści Fiszka zaczyna bardziej zauważać potrzeby innych, razem z rodzicami wypracowują Domowy Kodeks Porozumienia, a Gzyms uczy się większej stanowczości.

Co jeszcze znajdziemy w książce?

Każdy rozdział zakończony jest czymś w rodzaju karty pracy. Mamy tam zarówno omówienie uczuć, jakie towarzyszą bohaterom danego fragmentu, jak i ćwiczenia do rozwiązania oraz “pytania do rozmawiania”. Książkę kończą “Strony dla Małych” i “Strony dla Dużych” (przy czym Mali mogą czytać strony Dużych i odwrotnie, bo nie ma tu żadnych tajemnic). W tym dodatku znajdziemy esencję wiedzy o asertywności wraz z analizą tego, co to jest właściwie ta “grzeczność” i na czym polega jej kłopotliwość. Mowa tu także o potrzebach, uczuciach i odczuciach w ciele, komunikacji, zasadach i przekonaniach. Bardzo ciekawym pomysłem jest opisanie wniosków, jakie występujący w książce dorośli wyciągnęli z kolejnych sytuacji, którym musieli sprostać, i to zarówno pod kątem wychowania, jak i wiedzy o sobie.

Wrażenia

To wyjątkowo inspirująca pozycja. Pierwszy raz widzę w taki sposób podjęte wyzwanie uczenia asertywności dzieci i dorosłych. Po przeczytaniu tej książki moje odczucia są naprawdę pozytywne. Bardzo spodobały mi się “Strony dla Małych i Dużych”. Moje uznanie budzą też pytania zadawane w kartach pracy. Nie dość, że pobudzają do myślenia, to jeszcze każą przyjrzeć się sytuacjom i pojawiającym się emocjom z różnych punktów widzenia – i dzieci, i dorosłych.

Kolejnym plusem jest także to, że książka napisana została przez polskich autorów. Dla mnie zawsze stanowi to zaletę dzięki uwzględnieniu naszego kontekstu kulturowego (w tym wypadku może niekoniecznie w fabule, ale w przekazywaniu wiedzy o asertywności na pewno).

Pozycja przeznaczona jest dla dzieci szkolnych i zdecydowanie polecam ją do wspólnej pracy rodziców i dzieci.

Jovanka Tomaszewska Wojciech Kołyszko
Grzeczna niegrzeczność czyli sposób na nadymki-drażliwce
GWP dla dzieci, Gdańsk 2017

Recenzja powstała w ramach wydarzenia z okazji Dnia Matki i Dnia Dziecka “Mamo poczytaj mi o asertywności”, w którym prezentuję wyniki moich poszukiwań książek dla dzieci o asertywności. Wszystkie recenzje możesz przeczytać tutaj. Recenzje książek o asertywności dla dorosłych znajdziesz tutaj.

5 Replies to “Czy dzieci mogą być asertywne? O nadgrzeczności i nadasertywności”

  1. Nasze dzieci mają często problemy z emocjami i z tym, że z jednej strony oczekujemy od nich posłuszeństwa, z drugiej asertywności.

  2. To zdecydowanie coś dla mojej córki, ma 6 lat i ciężko jej odmówić rówieśników. Chętnie sprawdzę, czy ta książka nam pomoże, w tym, aby stałą się asertywna

Dodaj komentarz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.